اخبار انجمن نویسا
  • رمان های بی تو در همه شهر غریبم و مرگ رنگ از خانوم ها مریم صناعی و بهاره غفرانی از نشر علی چاپ شده اند
  • به زودی رمان های زیر از نشر علی چاپ خواهند شد
  • رمان زندان دل از مریم صناعی
  • رمان معشوق مشترک و کسی مثل کسی نیست از فاطمه مرادی
  • رمان در پس ابرها از عاطفه نیک طلب
  • رمان پرواز غیر مستقیم از یاسمن تقوی
  • رمان زیر گنبد کبود انگار خدا هم نبود از پرستو مهاجر
  • رمان واکنش از مینا سلطانی
  • رمان آوای سکوت از شادی هاشمی
  • اطلاعیه ها

    • admin

      همکاری انجمن نویسا با نشر علی   شنبه, 20 خرداد 1396

      بدین وسیله به اطلاع کلیه نویسندگان و اعضای محترم انجمن نویسا، می‌رساند در راستای حمایت از نویسندگان و نوقلمان عزیز، این انجمن با مدیر مسئول و نشر پر سابقه ی علی همکاری دارد. به همین منظور رمان‌هایی که از نظر محتوا ایده‌آل و برتر باشند جهت بررسی به ناشر معرفی می‌گردند.لازم به ذکر است این نشر (نشر علی) با هیچ انجمن دیگری همکاری ندارد
  • به انجمن نویسا خوش آمدید

    کاربرگرامی برای استفاده از امکانات انجمن ثبت نام کنید اگر قبلا ثبت نام کردید گزینه ورود را بزنید

غزاله71

تعریف روانشناختی

1 ارسال در این موضوع قرار دارد

تعریف روانشناختی

با توجه به این که علم روانشناختی در تمامی زندگی اثر می گذارد شایسته است حتی کسانی که در پی کسب تخص در این رشته از علم نیستند، آگاهی کلی و مختصر از واقعیت های بنیادی آن داشته باشند. حتی یک دوره کوتاه مدت آموزشی می تواند در درک رفتار دیگران و بصیرت بر نگرش ها و واکنش های افراد یاری دهنده باشد.

مطالعه روانشناختی به ما امکان می دهد که چگونگی سازش با مسائل و مشکلات زندگی را راگرفته و با آن به طور منطقی برخورد نمائیم.

از طرف دیگر مشکلات و مسائل اجتماعی، شغلی و نحوه سازگاری با این نوع مسائل موجب شده است که رشته های مختلف و منشعب از روانشناسی مانند روانشناسی صنعتی، شغلی، اجتماعی و ... به وجود آید و مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.

در جهت آشنایی با اصول روانشناختی و شعب آن به توضیح آن می پردازیم:

1.      روانشناختی یعنی مطالعه علمی رفتار و فرآیندهای روانی

2.      کنت کلارک (1970) روانشناختی را مطالعه عینی رفتار تعریف کرده است.

3.   ریچارد مایر (1980) روانشناختی را تحلیل عینی و فرآیندهای ذهنی و ساخت های حافظه آدمی به منظور درک رفتار تعریف کرده است.

4.   ویلیام وونت عقیده دارد که روانشناختی باید چیزی را مطالعه کند که تجربه درونی نامیده می شود. یعنی ادراکات حسی، افکار و خواست ها و مقایسه با موضوعات تجربه برونی که در علوم طبیعی مورد مطالعه قرار می گیرد.

 

حوزه های فعالیت های روانشناختی

فعالیت های روانشناختی بسیار وسیع و متعدد است و در راستای آشنایی با حوزه های فعالیت های روانشناسی به ذکر توضیحاتی در مورد آن پرداخته می شود:

1)     روانشناختی صنعتی

در تعریف روانشناسی صنعتی industrial psychology آمده است.

روانشناختی صنعتی در مورد نحوه بهره گیری کامل از نیروی انسانی، چگونگی انتخاب افراد موردنظر با توجه به لیاقت ها، شایستگی ها و توانایی های داوطلبین استخدام در سازمان، ایجاد تفاهم در محیط کار و روابط کارگر و کارفرما با مدیریت و پرسنل، توجه در مورد بیماری های شغلی و روانی ناشی از جاه طلبی ها بحث و گفتگو می کند.

روانشناختی صنعتی، حالات روانی یکایک کارکنان را مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد و سعی دارد که میزان تنفر و یا علاقه و الفت کارکنان را مشخص و با توجه به این امر، در انتخاب شغل مناسب، آنها را یاری نموده و حسن خودیاری را تقویت نماید.

تاکید روانشناسی صنعتی بر روی تولید کار و یا رفتار کاری است.

روانشناختی صنعتی از لحاظ جنبه های مختلف و مورد اشاره تحت هر عنوانی که قرار گیرد از دو شاخه فعالیت های اساسی به شرح ذیل تشکیل می گردد:

الف) فعالیت های مربوط به اینکه چه روابط، ضوابط و اصولی از لحاظ روانشناختی باید برقرار باشد که کارکرد یک سازمان، بهترین وضع را داشته، تولید و مصرفو خدمات هرچه بهتر صورت گیرد. این فعالیت ها شامل پژوهش و تئوری ها و اصول می باشد.

ب) فعالیت های مربوط به اینکه چگونه روابط و ضوابط اصول را برای استفاده از کارکنان در این امور به کار برده شود.

با توجه به نات یاد شده، می توان گفت مطالعه روانشناختی به ما امکان می دهد که چگونگی سازش با مسائل و مشکلات زندگی را یاد بگیریم که از جمله این مسائل به خصوص در عصر حاضر، مشکلات و مسائل سازگاری شغلی است و اهمیت این مساله سبب شده است که علاوه بر روانشناختی صنعتی از قبیل استخدام، شرایط کار، خستگی، حقوق و دستمزد و کارآمدی، مورد مطالعه قرار گیرد در رشته دیگری به نام روانشناختی شغلی و یا روانشناختی کار ظاهر شود که همواره به مطالعه و تجزیه و تحلیل شغلی، انتخاب شغل ـ تامین رضایت شغلی می پردازد:

روانشناختی کار «EMPLOYEMENT psychology»

مطالعه رفتار آدمی در رابطه با کار در حیطه فعالیت های روانشناختی کار یا روانشناختی شغل می باشد. به عبارت دیگر روانشناختی کار یعنی سازگار کردن کار با شرایط کاری کارکنان می باشد.

به نظر بعضی از دانشمندان، حیطه روانشناختی صنعتی از قلمرو روانشناختی کار محدودتر است در روانشناختی صنعتی، رفتار آدمی در همه مراحل تولید توزیع، و مصرف کالا و خدمات مورد مطالعه قرار می گیرد، ولی در روانشناختی کار مطالعه رفتار اسنان در رابطه با کار و حل مسائل انسانی ناشی از کار پرداخته می شود.

روانشناختی کار می کوشد که فرد را در انتخاب صحیح حرفه، احساس لذت از کار و موفقیت در بازدهی کمک کند.

 

روانشناختی اجتماعی

مطالعه رفتار انسان به طور فردی، گروهی در سازمان ها و نهادها به نام روانشناختی اجتماعی معروف است. روانشناختی اجتماعی درباره اینکه چگونه مردم رفتار می کنند، چرا آن ها تحت شرایطی تغییر رفار می دهند، چگونه تصمیم می گیرند، چگونه مردم به طرز فردی و گروهی رفتار می کنند، چگونه به زندگی ادامه می دهند و بالاخره در مورد چگونگی ارتباط فرد با گروه و گروه با فرد بررسی می کند.

 

شناخت خصوصیات ذهن انسان

ذهن انسان از چهار خصوصیات زیر برخوردار است:

الف) خودآگاهی self awareness:

انسان به وجود خود، آگاه دارد، می داند که موجودی مستقل ولی وابسته به محیط است. می داند که به دنیا آمده و خواهد رفت. این خصوصیات در هیچ موجود زنده ای تاکنون مشاهده نشده و وجود ندارد.

ب) اندیشه نمادی symbolic:

اندیشه نمادی (سمبولیک) عبارت است از پذیرش نماد یا سمبل اشیا به جای خود آن، یعنی قبول نوشته آب گفته آب و به جای خود آب وارد ذهن می شود.

گفتار و نوشتار و تصویر از مهمترین وسایل اندیشه نمادی به شمار می آید.

ج) اندیشه انتزاعی abstract thought:

انتزاع یکی از فعالیت های ذهن است، یعنی خصوصیاتی از خصوصیات چیزی را بدون توجه به دیگر خصوصیات در نظر بگیرد، در حالی که آن خصوصیات به تنهایی نتواند وجود داشته باشد. مانند تصویر شکل یا ضخامت یا رنگ و وزن کتاب.

د) آینده نگری Prevision:

از دیگر خصوصیات ذهن انسان آینده نگری یعنی درک زمان است. پیامدهای آینده نگری عبارت است از انتظار و امید و چون به دلخواه کامل افراد برآورده نمی شود غم به دنبال دارد.

حسرت گذشته نیز از پیامدهای ادراک زمان است. در واقع پنج دریچه برای دریافت خبرهای محیط زندگی است.

اما علاوه بر پنج حس،چند حس عالی نیز وجود دارد که به وسیله آن ها چیزهای درک می شود. نمونه هایی از این احساس عبارتنداز:

ـ حس کنجکاوی: این حس در انسان به صورت حقیقت جویی جلوه می کند.

ـ حس اخلاقی: بشر، موجودی است اجتماعی، یعنی با دیگران زندگی می کند.

بنابراین باید همواره متوجه خیر و شر اعمالش در جامعه ای که در آن زندگی می کند باشد.

اصول و مبانی رفتار

رفتار عبارت است از جمیع فعالیت هایی که از موجود زنده سر می زند و نه چیزهایی که بر او وارد می گردد، مانند راه رفتن، کار کردن و مطالعه کردن. فرهنگ آکسفورد رفتار را چنین تعریف کرده است.

روشی که فرد عمل می کند، شیوه و سلسله برخورد و واکنشی که تحت شرایط مختلف از خود نشان می دهد.

طبق تعریف های انجام شده، رفتار را می توان فعالیت تلقی کرد، بدین معنی که رفتارها، فعالیت محسوب می گردند. به عبارت دیگر آنچه فرد فکر می کند و انجام می دهد. شخصیت و ویژگی های فردی افراد از مجموعه و کل الگوهای رفتاری حاصل می شود.

رفتار کوششی است برای رسیدن به هدف ها که موجب از بین رفتن علل تنش ها می گردد، رفتار در اصل، هدف گراست، بدین معنی که انگیزه رفتار معمولا رسیدن به یک هدف می باشد.

هدف نقطه ای است که تمام فعالیت ها برای رسیدن به آن صورت می گرد. انرژی روانی برای هر رفتاری نشأت گرفته از نیازی است که در شخصیت فرد قرار دارد.

در هر رفتاری باید به دو عامل اساسی یعنی محرک و پاسخ، یا عمل و عکس العمل توجه کرد:

محرک: عبارت است از عامل محیطی که روی جسم و روان موجود زنده اثر می گذارد.

پاسخ: پاسخ را می توان تغییراتی است که محرک در موجود به وجود می آورد.

می توان گفتکه رفتار نتیجه تصمیم و تصمیم نیز مبتنی بر آگاهی و گرایش است که در مورد هر یک از آن ها توضیحات لازم ارائه می گردد.

 

مبنای رفتار فرد (رفتار شخصی)

نکاتی که در رفتار فرد اثر گذار بوده و مراحل زیر را شامل می شود عبارتنداز:

1) تفکر

فکر عبارت است از: ترتیب دادن امور برای رسیدن به مجهول.

به عبارت دیگر، ترتیب دادن مقدمات است برای رسیدن به نتیجه.

فکر به ما کمک می کند تا بیندیشیم و اطلاعات لازم را پیرامون موضوع مورد نظر فراهم آوریم. براین اساس هر رفتاری که ضمن تفکر، منطقی به نظر برسد صحیح است. در حقیقت تفکر، فعل و انفعالات سلول های مغز، کدگذاری اطلاعات و به تکلم درآوردن و در حافظه ضبط کردن و فعال را برعهده دارد؛ بنابراین تکلم را می توان نتیجه تفکر و منعکس کردن نجوای درون ذهن دانست.

تفکر را به انوع مختلف به شرح زیر تقسیم کرده اند:

1ـ 1 تفکر ابتدایی:

حالتی است که نکات و کلمات به تنهایی در ذهن ما دارای معنا و مفهوم است.

2ـ1 تفکر انتزاعی:

این نوع تفکر معمولا از دو سالگی به بعد شروع می شود. در این مرحله، ارتباطات لغوی ایجاد می گردد. تفکر انتزاعی رابطه مستقیم با حافظه فرد دارد.

3ـ1 تفکر حل مسائل

این نوع تفکر برای حل مشکلات به کار برده می شود و از سن 7 و 8 سالگی شروع و تات سن 14 و 15 سالگی ادامه دارد.

4ـ1 تفکر فیلسوفانه

این نوع تفکر ناشی از اتصاع کلمات است.

2) احساس:

گیرنده های حسی، محرک ها را از محیط گرفته و آن را به مغز می فرستد. این مفهوم را احساس می گویند. وقتی تعقل رفتار فرد براساس استفاده از قوای حسی باشد، در واقع از طریق احساس می توان به واقعیت موردنظر آگاهی یافت.

3) ایمان و اعتقاد

یکی از نیازهای اساسی بشر، اعتقاد و ایمان است و بی توجهی به آن، روان و رفتار انسان را دچار اختلال می کند.

به طور کلی، هر نیازی که برآورده نشود، روان دچار اضطراب و تنش می گردد و در نتیجه موجب رفتار ناهنجار می شود.

با توجه به بررسی های انجام شده علمی، یکی از عوامل مهم بیماری های رفتاری روانی عصبی، ضعف اعتقاد و ایمان است. عبادت، نشانه ایمان و یکی از خلقیات ثابت انسان بوده و پرستش خداوند متعال، حالتی است که ریشه در فطرت انسان دارد و توجه انسان به حقیقتی است که او را آفریده و خود را قبضه قدرت او و همچنین نیازمند او می داند.

ایمان رفتار را متعادل می کند و قوی ترین پشتوانه روانی است و در نتیجه موجب اعتماد به نفس، آرامش و دوری از استرس های بی مورد می گردد. علل رفتار فرد، در بعضی از مواقع بر نکات یاد شده، بر عوامل دیگری متکی است مانند عشق و میل جنسی که از جمله نیرومندترین احساسات انسان هستند که در رفتار اثر مستقیم دارند.

یکی دیگر از مبانی رفتار فردی عقل است. هر کس براساس عقل و شعوری که دارد مبادرت به رفتار می کند. عقل یعنی قوه تفکر و اندیشیدن. به عقیده فلاسفه انسان کامل، انسانی است که رفتارش براساس عقل باشد.

4) آگاهی و ادراک

مفهوم آگاهی در فرهنگ لغات عبارت است از ادراک ذهنی، شیوه و روش فهمیدن، اطلاع از امور تجربه کردن چیزی، آشنایی حاصل کردن با اطلاعات لازم.

آگاهی انباشت اطلاعات در مغز است و تاحدودی به حافظه نیز بستگی دارد. زیرا اطلاعاتی که در سلول های مغز ذخیره شده، در ارتباط با حافظه یا نگهداری امور جمع آوری شده گذاشته می باشد.

ادراک عمل یا قدرت دریافت احساس ها و مفهوم بخشیدن به آن ها در ذهن است بنابراین آگاهی را می توان با فرمول زیر نشان داد:

ادراک + ذخیره اطلاعات در مغز = آگاهی

یا s/n=k

K=KNOWLEDGE

تعداد عضوهای حسی S=Senory orgasm

N= تعداد پنج حس

 

ادراک:

ادراک عبارت است از تفسیر یا مفهوم داده به اطلاعات حسی یا داده های رسیده به مغز. تحریکاتی که از اندام های حسی مثل چشم، گوش، زبان، پوست بینی به مغز مخابره می گردد خام بوده و سپس در مراکز مغزی تجزیه و تحلیل شده و تعبیر و تفسیر می شوند و در بخش جلوی مغز یا FRONTAL-LOB ضبط و نگهداری می گردند. (مشابه عملیات کامپیوتری)

علاوه بر اندام های حسی، بایستی مغز تحریک ها را دریافت و کدگذاری کرده و برای منظور خاصی آن ها را تفسیر کند. چگونگی توانایی های مغز برای انجام این عملکردها به شرایط زیر بستگی دارد:

الف) میزان درجه هوشی

ب) پختگی و رشد مغز

ج) میزان تمرکز

د) خلق و خوی فرد

 

عوامل موثر بر رفتار

عوامل زیر در رفتار انسان تاثیرگذار است:

ـ رفتار انسان مبتنی بر احتیاج اوست.

تا نیازی نباشد، فرد از خود واکنش نشان نخواهد داد. هر نیاز تحت شرایط محیطی و اجتماعی به صورت خواسته، خود را نشان می دهد.

ـ تاثیر انگیزه بر رفتار

یکی از عوامل مهم علت رفتار، انگیزه را می توان نام برد. انگیزه موجب بروز فعالیت بوده و جهت کلی فرد را تعیین می کند. پرقدرت ترین انگیزه ها تعیین کننده رفتارها هستند. بنابراین اگر نیازی رفع و یا ارضا گردد، از قدرت آن کاسته می شود. انگیزه را به صورت مختل تعریف کرده اند که رایح ترین آن ها عبارتنداز:

ـ نیرویی که موجود زنده را از درون برای رسیدن به یک خواسته (اعم از مادی و معنوی) به حرت وادار می کند.

ـ نیازها، خواسته ها و آرزوهای درونی انسان که موجب حرکت انسان می گردد.

ـ تمایل به کار کردن و فعالیت مشروط به آنکه آن فعالیت نیاز فرد را ارضا کند.

به طور کلی آمادگی روانی و جسمانی، ضرورت بروز وظیفه یک رفتار به شمار می آید که به این آمادگی انگیزش گفته می شود.

در یک تقسیم بندی ساده، انگیزه ها را می توان به سه گروه به شرح زیر تقسیم کرد:

الف) انگیزه های فیزیولوژیکی

انگیزه های فیزیولوژیکی یا انگیزه های اصلی به گروهی از انگیزه ها گفته می شود که برای ارضاء نیازهای بیولوژیکی مورد استفاده قرار می گیرند. مانند انگیزه گرسنگی، تشنگی، جنسی و انگیزه مادری.

ب) انگیزه های اجتماعی

پذیرش فرد در اجتماع و یا پذیرش یک کارمند توسط مدیریت و همکاران خود موجب ارضا انگیزه های اجتماعی آن فرد می گردد. بنابراین فرد علاقه مند است که در اجتماع دارای منزلت و مقام باشد.

دکتر Spits  (اسپیتز) جامعه شناس سرشناس متوجه شد که نوزادانی که پس از تولد برای مدت طولانی از آغوش مادر محروم بوده اند، دچار مشکل شدید عاطفی می شوند. وی این حالت را آفت روحی نامیده و حتی این حالت ممکن است به هلاک طفل نیز بیانجامد.

زندان انفرادی از بدترین نوع تنبیهات به شمار می آید. حتی بعضی از زندانیان در برابر شکنجه مقاومتشان بیشتر از زندان انفرادی است. روانشناسان به این نتیجه رسیده اند که مطلوب ترین محرک ها را می توان از راه صمیمیت به خصوص صمیمیت جمعی کسب کرد. تجربه نشان داده است که این گونه محرومیت ها ممکن است باعث روان پریشی یا پسیکوزهای موقت گردد. برای اکثریت مردم، هیچ چیز ناراحت کننده تر از کمبود محبت اجتماعی و مکث اجتماعی نیست و این حالت اثرات بسیار نامطلوبی در رفتار افراد دارد. یک دوره سکوت و زمان بدون سازندگی و بدون برنامه، دوران پرمشقتی است. به همین علت اکثر افرادی که از کار بیکار می شوند و یا به دوران بازنشستگی می رسند (صرف نظر ا مسائل اقتصادی) دچار مشکلات شدید روانی و عاطفی می گردند. حتی از نظر بیولوژیکی نیز محرومیت های عاطفی موجب تغییرات ارگانیک در بدن آن ها می شود. به طور مثال، می توان از نوزادانی یاد کرد که از بیماری روز افزون روانی که اصطلاحا دق یا MARASMUS نامیده می شود رنج می برند و یا افراد کهنسال که براثر همین عارضه، جان خود را از دست می دهند.

 

ج) انگیزه های روانی

انگیزه های شخصی افراد (به استثناء انگیزه های بیولوژیک و اجتماعی) اگر فقط برای نیازهای روانی باشد، در ردیف انگیزه های روانی به شمار می آید.

 

د) انگیزه های طبیعی (غیراکتسابی)

انگیزه های طبیعی دارای ویژگی های زیر هستند:

ـ در تمام افراد به طور مشترک دیده می شوند.

ـ در اثر تجربه و آموزش به وجود نیامده اند.

ـ نوعی سلسله مراتب در بروز ظهور انگیزه های طبیعی وجود دارد.

سائق ها را می توان در ردیف انگیزه های طبیعی به شمار آورد. سائق ها به انگیزه هایی اطلاق می شود که در اثر به هم خوردن تعادل مشخص فیزیولوژیکی بدن به وجود می آید. از مهمترین سائق ها را می توان گرسنگی و نیازهای جنسی نام برد.

 

ویژگی های رفتار سالم

از دیدگاه روانشناسان صاحب نام از جمله آلپورت، شخصیت سالم به شرح تعریف شده است:

1.      با اندیشه های مختلف که از طرف افراد مختلف ارائه می شود آشنایی دارد.

2.      روابط خود را با مردم حفظ م کند و توانای درک و تحمل دردها، عواطف، ترس ها و انواع مختلف ناکامی ها را دارد.

3.      استعدادها و توانایی های خود را در جهت توفیق در انجام کارها پرورش می دهد و به سطح بالایی از خودشناسی می رسد.

4.      امکانات، خواسته ها، امیال و هدف های خود را می شناسد و رفتار خود را با واقعیت ها هماهنگ می کند.

5.      بد و خوب خویشتن را قبول دارد و از تاثیر رفتار خود بر دیگران آگاه است.

6.      کمتر خشمگین می شود و توانایی های کنترل آن را دارد.

7.      می پذیرد که در ابعاد مختلحیات، همیشه کشمکشی و ناسازگاری وجود دارد.

8.      اجازه نمی دهد حالت هایی نظیر بدبینی و سوء ظن، غرور، رشک و حسد و خودخواهی در او تقویت شود.

9.      هم در جمع و هم در تنهایی احساس آرامش و رضایت دارد.

10.  به آینده می نگرد و برای خود هدف ها و برنامه های دراز مدت دارد.

11.  توانایی انجام دادن وظیفه و اجرای مسئولیت های شخصی را دارد.

12.  قابلیت برقرار کردن روابط انسانی با دیگران

13.  برداشت های واقع بینانه از انگیزه های دیگران

14.  فرآیندهای تفکر و اندیشه های خردمندانه و منطقی

  • پسندیدم 1

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

برای ارسال دیدگاه یک حساب کاربری ایجاد کنید یا وارد حساب خود شوید

برای اینکه بتوانید دیدگاهی ارسال کنید نیاز دارید که کاربر سایت شوید

ایجاد یک حساب کاربری

برای حساب کاربری جدید در سایت ما ثبت نام کنید. عضویت خیلی ساده است !

ثبت نام یک حساب کاربری جدید

ورود به حساب کاربری

دارای حساب کاربری هستید؟ از اینجا وارد شوید

ورود به حساب کاربری